زنبور عسل از زهر خود برای دفاع از کندو و برضد شکارچیان استفاده می کند. زهر زنبور عسل Apiss mellifera برای درمان بیماری های مختلف از 5000 سال پیش تاکنون در نقاط مختلف مورد استفاده بوده است. زهر زنبور عسل منبع غنی از ترکیبات فعال نظیر آنزیم هایی مثل فسفولیپاز A2 و هیالورونیداز و توکسین های پپتیدی نظیر ملیتین Melittin، آدلاپین Adolapin، آپامین Apamine است. فعالیت های زیستی گسترده ای در این ترکیبات شناسایی شده است؛ اثرات درمانی این سموم بر بیماری های مختلف التهابی، پوستی و سیستم عصبی مشخص شده است. ترکیب اصلی زهر زنبور عسل ملیتین است که خواص درمانی مختلف...
اهمیت زهر عقرب و نقش آن در تولید توکسینهای نوترکیب
زهر عقرب یکی از پیچیدهترین و جذابترین ترکیبات بیولوژیکی در طبیعت است که طی میلیونها سال تکامل یافته و امروزه بهعنوان یک گنجینه ارزشمند زیستفناوری شناخته میشود. این ماده خارقالعاده شامل صدها پپتید فعال زیستی، توکسینهای تخصصی، آنزیمها، آمینها و ترکیبات آلی است که هر کدام اثرات ویژهای بر سیستمهای زیستی دارند. در دهههای اخیر، پیشرفتهای چشمگیر در بیوتکنولوژی، مهندسی پروتئین و تولید پروتئینهای نوترکیب باعث شده است که زهر عقرب به یکی از مهمترین منابع توسعه داروهای ج...
شاخه بزرگ بندپایان Anthropoda نیز شامل جانوران سمی معروفی هستند. از این شاخه، عنکبوت ها Spiders از راسته Araneae، عقرب ها، هزارپاها Centipede، زنبورها و مورچه در اینجا بررسی شدند.
از شاخه کرم های حلقوی Annelids، زالوها Leeches دارای ترکیبات سمی هستند. Macrobdella decora حاوی ترکیبی از ساراتین saratin، بدلین bdellin، دستابیلاز destabilase، هیرودین hirudin، دکورزین decorsin، و غیره می باشد.
حلزون مخروطی یا Cone snail یک شکارچی دریایی است که ماهی، کرم و نرم تنان دیگر را با سیستم زهرآگین خود شکار می کند. حدود 800 گونه حلزون مخروطی یک گنجینه قوی از پپتیدهای سمی غنی از سیستئین به نام کونوتوکسین conotoxin و با تعداد کمتری کونوپپتیدهای فقیر در سیستئین دارند که در هدف گیری شکار و همچنین رسبتورهای پستانداران با تمایل و اختصاصیت بالا عمل می کنند. کونوتوکسین ها با وزن کمتر از 5 کیلو دالتون و اندازه کوچک 40-12، کانال های یونی، رسبتورها و انتقال دهنده ها در سیستم عصبی را هدف می گیرند. هر گونه حلزون مخروطی، زهر منحصر به فرد خود را با بیش از 1000 ت...
در عروس دریایی Jellyfish مانند Stomolophus meleagris سم های مختلف نظیر مهارکننده های کانال پتاسیم، متالوپروتئازها، لکتین های C-type، همولیزین، نوروتوکسین ودیگر سمها شناسایی شده است. در دریای عمان و خلیج فارس انواع مختلفی از عروس دریایی زهردار شناسایی شده است.
شقایق دریایی Sea anemone از گونه های سمی آبزی از کلاس Anthozoa و رده Actiniaria است. در شقایق دریایی سلولهای گزنده زیادی در بدن پراکنده شده اند که حاوی ارگانل های با کوکتل سمی است که جانور در موقع شکار یا دفاع از خود استفاده می کند. زهر شقایق دریایی مخلوطی از ترکیبات زیستی مختلف مانند انتقال دهنده عصبی، مهارکننده های عصبی، فاکتورهای رشد و پپتیدهای مختلف سمی است. نوروتوکسین ها ترکیبات شناخته شده زهر شقایق دریایی هستند که با کانال های یونی مانند ASICs، کانال های TRP، کانال های Nav، کانال های Kv واکنش می دهند. خانواده های سمی زیادی از شقایق در...
جانوران مختلف حاوی زهر شناسایی شده اند که از آن برای دفاع یا شکار استفاده می کنند. در میان موجودات دریایی سمی شاخه Phylum گزنده تباران یا کیسه تنان Cnidaria که درمیان آنها عروس دریایی، شقایق دریایی و هیدرا در اینجا بررسی شده اند. در شاخه نرم تنان Molluscs حلزون های مخروطی بیشتر مورد بررسی قرار گرفته اند. خارپوستان مانند ستاره دریایی و خیار دریایی Starfish and sea urchin نیز شامل مواد سمی مختلف نظیر آنزیمهای مختلف، مواد میتوژن، لکتین و... هستند.
جانوران تولید کننده زهر با وجود خطرناک بودن، از زمان قدیم به عنوان عوامل درمانی در بیماری های مختلف مورد استفاده قرار گرفته اند. امروزه از زهر این حیوانات سموم مختلف با کاربردهای درمانی، تحقیقی و کشاورزی استخراج می شود. امروزه توجه ویژه به سم موجودات زهردار بخصوص در زمینه های بیوتکنولوژی و دارویی صورت گرفته است. توکسین های حاصل از ونوم بر اهداف مختلف شامل رسبتورهای سلولی، غشا سلول و کانال های یونی اینترکشن می دهند. بعض از آنها قدرت عبور از سد خونی- مغزی دارند و بعضی از غشا سلول عبور کرده جز پپتیدهای نفوذ کننده به سلول هستند و می توانن...