آنزیم ها و سم های مختلف موجود در زهر خواص ضدمیکروبی علیه رنج وسیعی از میکروب ها شامل قارچ ها، باکتری ها، انگل ها و ویروس ها نشان می دهند. ال-آمینواسید اکسیدازها (LAAOs) با دآمینه کردن اکسیداتیو رنج وسیعی از ال-آمینواسیدها، فعالیت های ضدمیکروبی دارند، برای مثال TM-LAO، BpriLaao-I، casca LAO و دیگر LAAO ها از مارهای مختلف جدا شده اند. آنزیم دیگر با اثرات گسترده، فسفولیپاز A2 (sPLA2s) ترشحی می باشد که علاوه بر فعالیت کاتالیتیک هیدورولیز باند استری sn-2 از گلیسروفسفولیپیدها، عملکردهای زیستی مختلفی نشان می دهد. فسفولیپازهای EcTx-I، PnPLA2، BFPA از زهر مار جدا شده اند که خاصیت ضد باک...
دیس اینتگرین ها، پروتئینهایی با وزن مولکولی پایین و غنی از سیستئین هستند که مانع اتصال اینتگرین ها به پلاکت ها شده و از تجمع پلاکت ها ممانعت می کند. دو داروی Tirofiban یا Aggrastat و Eptifibatide یا Integrillin بر اساس دیس اینتگرین های مار طراحی شده و در بازار به عنوان عوامل ضد پلاکت و حل کننده لخته در دسترس هستند. دیس اینتگرین های دیگر نظیر Eptifibatide از مار Sisturus miliaris barbouri و leucurogin از مار Bothrops leucurus جدا شده اند. آنزیم های مشابه ترومبین (TLE) پروتئازهایی هستند که از مار با اثرات ضد انعقادی جدا شده اند. Batroxobin، Haemocoagulase از B.atrox و VLH2 از Vipera lebetina بر انعقاد خون تاثیر می گذارند.
فشار خون بالا در طولانی مدت بر ارگان های مختلف نظیر قلب و کلیه اثرات پاتولوژیک داشته و تشکیل لخته، حمله قلبی و سکته را باعث می شود. عوامل ضد فشار خون و رقیق کننده خون از زهر بعضی موجودات نظیر مار جدا شده است مانند پتیدهای موثر بر برادیکینین Bradykinin. برادیکینین یک پپتید فعال دارویی با خاصیت گشادکردن رگ ها و نفوذ پذیری مویرگ ها که باعث کاهش فشار خون می شود. برادیکینین سوبسترای ACE یا آنزیم مبدل آنژیوتنسین angiotensin converting enzyme است که برادیکینین را غیرفعال می کند . بنابراین سم های مهارکننده ACE ابزار ارزشمندی برای تیمار فشارخون هستند. داروی موفق Capoten یا Captopril یک ...
زهر جانوران حاوی توکسین های مختلف موثر بر انواع بدخیمی ها است. مطالعات زیادی مهار سلولهای توموری را در مراحل مختلف پس از تیمار با توکسین ها نشان داده اند که مکانیسم دقیق عملکرد بعضی از آنها شناسایی شده است. توکسین هایی با اثر مهار کننده بر جنبه های مختلف سرطان نظیر خاصیت سیتوتوکسیک، ضد آنژیوژنز، ضد مهاجرت، مهار رشد و تکثیر سلولهای سرطانی جداسازی شده اند. نحوه عملکرد بعضی از سموم بر سلولهای سرطانی در اینجا بررسی شده است: برای مثال فسفولیپاز A2 که در زهر اکثر جانوران نظیر مار وجود دارد با فسفولیپیدهای غشایی واکنش می دهد و مهار کننده چسبندگی سلولی و...
آنزیم های موجود در زهر شامل انواع مختلف آنزیم ها نظیر اکسیدوردوکتازها، متالوپروتئینازها، سرین پروتئازها، هیالورونیدازها، فیبرینوژناز، استیل کولین استراز، فسفولیپاز، سرین پروتئازها، ال-آمینواسید اکسیدازها (LAAOs) و ...هستند. این آنزیم ها با رنج عملکردی کاملا اختصاصی و طیف وسیع کاربرد در زهر موجودات جداسازی و در درمان بیماری ها و یا موارد دیگر مورد استفاده قرار گرفته اند.
دیگر نیز شناسایی شده اند؛ نظیر کانال های Mechanosensitive (MSC) که سم های مهارکننده آنGsMTx4 از زهرعنکبوت جدا شده اند و برای درمان آریتمی قلب، آسیب نخاعی، دیستروفی ماهیچه و گلیوما موثر هستند. سمهای موثر بر رسبتورهایPurinergic ، مانند توکسین های Purotoxin از عنکبوت، سم های موثر بر رسبتورهای گلوتامات Glutamate receptors (GluRs) نظیر سم JSTX از عنکبوت که رسبتور گلوتامینرژیک را مهار می کند یا PhTX از زنبور به عنوان آنتاگونیست رسبتور گلوتامات عمل می کند. توکسین های موثر بر ترنسپورترها Transporter ها مثلا توکسین MrIA که موثر بر ترنسپورتر یا انتقال دهنده نورآدرنالین است یا توکسین FrPbAII موثر بر انت...
این رسبتورها با اتصال مولکولهای مختلف نظیر هورمون ها، فاکتورهای رشد و..شروع کننده آبشار سیگنال دهی در سلول هستند و انواع مختلفی از پروسه های فیزیولوژیک را هدایت می کنند. این رسبتورها انواع مختلف داشته و با توکسین های مختلف به عنوان آنتاگونیست یا آگونیست عمل می کنند مانند sarafotoxin، contulakin و latrotoxin.
سمهای موثر بر کانال های ligand-gated ion channels شامل مدولاتور کانال های cyclic nucleotide-gated (CNG) مانند سم سودوچتوکسین pseudechetoxin، رسبتور نیکوتینیک استیل کولین nAChR مانند بونگاروتوکسین bungarotoxin و PnIB از حلزون مخروطی، رسبتور 5HT3 مانند کونوتوکسین GVIIIA، رسبتور آلفا آمینوبوتیریک اسید GABA مانند میکروتوکسین micrurotoxin ، رسبتور ان- متیل-دی-آسپارتات NMDA مانند کنانتوکین conantokin، رسبتور Kainate مانند فیلانتوتوکسین philanthotoxin، رسبتورهای پورینرژیک P1X مانند purottoxin، کانال های یونی حساس به اسید ASIC مانند mambalgin و کانال Transient receptor present ( TRP-channel) مانند vanillotoxinx از زهر رطیل موثر بر TRPV1، می شوند.
کانال های کلسیم به انواع مختلف شامل کانال های وابسته به ولتاژ voltage-gated channels، کانال های مستقل از ولتاژ voltage-independent channels و کانال های فعال شده با لیگاند ligand-activated channels شامل رسبتورهای ریانودین ryanodine receptors (RyRs) و کانال های کلسیم store-operated (SOCs) تقسیم می شوند. سم های کلسین Calcin سم های موثر بر کانال های کلسیم جدا شده از زهر هستند که از این جمله توکسین ایمپراتوکسین Imperatoxin، ماروکالسین Maurocalcin، همیکلسین Hemicalcin، هادروکلسین Hadrucalcin از عقرب جدا شده اند. سم MVIIA از حلزون مخروطی با خاصیت ضد درد بر کانال کلسیم موثر است.
رسبتورهای P2X کانال های یونی غیر انتخابی وابسته به ATP هستند و در انواع دردهای ناشی از التهاب، دردهای مزمن و حاد، سردردهای میگرنی، سرطانها دخیلند. سم پروتوکسین purotoxin از زهرعنکبوت بر این رسبتورها موثر است.
