از بین 2700 گونه مار، 500 گونه سمی شناسایی شده است. مارها به بیش از 15 خانواده تقسیم می شوند. مارهای سمی به خانواده های Viperidae, Elapidae, Colubridae ,Aractaspididae تعلق دارند. زهر مار کمپلکس پیچیده ای از توکسین ها و آنزیم ها است. آنزیم ها با وزن مولکولی بالاتر در انعقاد خون، فعالیت کمپلمان، سیتولیز و فعال شدن متابولیسم نقش دارند. فسفولیپاز A2، استیل کولین استرازها ( AChE)،ال-آمینواسید اکسیدازها (LAAO)، سرین پروتئازها، متالوپروتئینازها، هیالورونیدازها Hyaluronidase از جمله این آنزیم ها هستند. توکسین های زهر وزن مولکولی متغیر معمولا کمتر از 30 کیلو دالتون دارند که توا...
عنکبوتها حدود 45000 گونه مختلف دارند، در سرتاسر زمین گسترده شده اند و به طور موفقی از سیستم زهر خود برای شکار حشرات بزرگتر از خود استفاده می کنند. زهر عنکبوت مخلوطی از مواد مختلف با توکسین های قوی محرک نورون است. در زهر بعضی گونه های عنکبوت بیش از 1000 پپتید سمی منحصر به فرد با وزن 8-2 کیلو دالتون شناخته شده است که تعداد توکسین های مختلف موجود در عنکبوتها را تا 12 میلیون نوع می رساند. این سم ها بر انواع کانال های یونی سدیمی، پتاسیمی، کلسیمی و کانال های یونی لیگاندی موثر هستند. سموم عنکبوت با خواص درمان بیماری های سیستم عصبی، قلبی، تسک...
زنبور عسل از زهر خود برای دفاع از کندو و برضد شکارچیان استفاده می کند. زهر زنبور عسل Apiss mellifera برای درمان بیماری های مختلف از 5000 سال پیش تاکنون در نقاط مختلف مورد استفاده بوده است. زهر زنبور عسل منبع غنی از ترکیبات فعال نظیر آنزیم هایی مثل فسفولیپاز A2 و هیالورونیداز و توکسین های پپتیدی نظیر ملیتین Melittin، آدلاپین Adolapin، آپامین Apamine است. فعالیت های زیستی گسترده ای در این ترکیبات شناسایی شده است؛ اثرات درمانی این سموم بر بیماری های مختلف التهابی، پوستی و سیستم عصبی مشخص شده است. ترکیب اصلی زهر زنبور عسل ملیتین است که خواص درمانی مختلف...
اهمیت زهر عقرب و نقش آن در تولید توکسینهای نوترکیب
زهر عقرب یکی از پیچیدهترین و جذابترین ترکیبات بیولوژیکی در طبیعت است که طی میلیونها سال تکامل یافته و امروزه بهعنوان یک گنجینه ارزشمند زیستفناوری شناخته میشود. این ماده خارقالعاده شامل صدها پپتید فعال زیستی، توکسینهای تخصصی، آنزیمها، آمینها و ترکیبات آلی است که هر کدام اثرات ویژهای بر سیستمهای زیستی دارند. در دهههای اخیر، پیشرفتهای چشمگیر در بیوتکنولوژی، مهندسی پروتئین و تولید پروتئینهای نوترکیب باعث شده است که زهر عقرب به یکی از مهمترین منابع توسعه داروهای ج...
در عروس دریایی Jellyfish مانند Stomolophus meleagris سم های مختلف نظیر مهارکننده های کانال پتاسیم، متالوپروتئازها، لکتین های C-type، همولیزین، نوروتوکسین ودیگر سمها شناسایی شده است. در دریای عمان و خلیج فارس انواع مختلفی از عروس دریایی زهردار شناسایی شده است.
شقایق دریایی Sea anemone از گونه های سمی آبزی از کلاس Anthozoa و رده Actiniaria است. در شقایق دریایی سلولهای گزنده زیادی در بدن پراکنده شده اند که حاوی ارگانل های با کوکتل سمی است که جانور در موقع شکار یا دفاع از خود استفاده می کند. زهر شقایق دریایی مخلوطی از ترکیبات زیستی مختلف مانند انتقال دهنده عصبی، مهارکننده های عصبی، فاکتورهای رشد و پپتیدهای مختلف سمی است. نوروتوکسین ها ترکیبات شناخته شده زهر شقایق دریایی هستند که با کانال های یونی مانند ASICs، کانال های TRP، کانال های Nav، کانال های Kv واکنش می دهند. خانواده های سمی زیادی از شقایق در...
جانوران تولید کننده زهر با وجود خطرناک بودن، از زمان قدیم به عنوان عوامل درمانی در بیماری های مختلف مورد استفاده قرار گرفته اند. امروزه از زهر این حیوانات سموم مختلف با کاربردهای درمانی، تحقیقی و کشاورزی استخراج می شود. امروزه توجه ویژه به سم موجودات زهردار بخصوص در زمینه های بیوتکنولوژی و دارویی صورت گرفته است. توکسین های حاصل از ونوم بر اهداف مختلف شامل رسبتورهای سلولی، غشا سلول و کانال های یونی اینترکشن می دهند. بعض از آنها قدرت عبور از سد خونی- مغزی دارند و بعضی از غشا سلول عبور کرده جز پپتیدهای نفوذ کننده به سلول هستند و می توانن...