عنکبوت (ُSpider toxins)

 زهر عنکبوت (ُSpider venom):

عنکبوتها حدود 45000 گونه مختلف دارند، در سرتاسر زمین گسترده شده اند و به طور موفقی از سیستم زهر خود برای شکار حشرات بزرگتر از خود استفاده می کنند. زهر عنکبوت مخلوطی از مواد مختلف با توکسین های قوی محرک نورون است. در زهر بعضی گونه های عنکبوت بیش از 1000 پپتید سمی منحصر به فرد با وزن 8-2 کیلو دالتون شناخته شده است که تعداد توکسین های مختلف موجود در عنکبوتها را تا 12 میلیون نوع می رساند. این سم ها بر انواع کانال های یونی سدیمی، پتاسیمی، کلسیمی و کانال های یونی لیگاندی موثر هستند. سموم عنکبوت با خواص درمان بیماری های سیستم عصبی، قلبی، تسک...

ادامه مطلب

زنبور

 زهر زنبور Bee venom:

زنبور عسل از زهر خود برای دفاع از کندو و برضد شکارچیان استفاده می کند. زهر زنبور عسل Apiss mellifera برای درمان بیماری های مختلف از 5000 سال پیش تاکنون در نقاط مختلف مورد استفاده بوده است. زهر زنبور عسل منبع غنی از ترکیبات فعال نظیر آنزیم هایی مثل فسفولیپاز A2 و هیالورونیداز و توکسین های پپتیدی نظیر ملیتین Melittin، آدلاپین Adolapin، آپامین Apamine است. فعالیت های زیستی گسترده ای در این ترکیبات شناسایی شده است؛ اثرات درمانی این سموم بر بیماری های مختلف التهابی، پوستی  و سیستم عصبی مشخص  شده است. ترکیب اصلی زهر زنبور عسل ملیتین است که خواص درمانی مختلف...

ادامه مطلب

عقرب (Scorpion toxins)

اهمیت زهر عقرب و نقش آن در تولید توکسین‌های نوترکیب   زهر عقرب یکی از پیچیده‌ترین و جذاب‌ترین ترکیبات بیولوژیکی در طبیعت است که طی میلیون‌ها سال تکامل یافته و امروزه به‌عنوان یک گنجینه ارزشمند زیست‌فناوری شناخته می‌شود. این ماده خارق‌العاده شامل صدها پپتید فعال زیستی، توکسین‌های تخصصی، آنزیم‌ها، آمین‌ها و ترکیبات آلی است که هر کدام اثرات ویژه‌ای بر سیستم‌های زیستی دارند. در دهه‌های اخیر، پیشرفت‌های چشمگیر در بیوتکنولوژی، مهندسی پروتئین و تولید پروتئین‌های نوترکیب باعث شده است که زهر عقرب به یکی از مهم‌ترین منابع توسعه داروهای ج...
ادامه مطلب

توکسین های مهارکننده سیستم ایمنی

توکسین هایی با فعالیت سرکوب کننده سیستم ایمنی در زهر موجودات مختلف شناسایی شده اند که خاصیت ضد التهابی داشته و  در درمان بیماری ها خود ایمن و ممانعت از رد پیوند می توانند موثر باشند. سم های crotoxin، crotapotin، فاکتور زهر کبرا (CVF) که یک ترکیب غیرطبیعی شناسایی شده در زهر مارهای مختلف است از جمله این موارد هستند. مثلا crotapotin جدا شده از مار Crotalus durissus terrificus با کاهش تکثیر لنفوسیت ها، خواص سرکوب کننده سیستم ایمنی دارد. توکسین OSK1 جدا شده از عقرب Orthochirus scrobiculsus به عنوان یک داروی مهارکننده سیستم ایمنی مورد توجه قرار گرفته است. ماگاتوکسین، کالیوتوکسین، آجیوتوکسین 1 و 2...
ادامه مطلب

توکسین های ضد سرطان Anticancer

زهر جانوران حاوی توکسین های مختلف موثر بر انواع بدخیمی ها است. مطالعات زیادی مهار سلولهای توموری را در مراحل مختلف پس از تیمار با توکسین ها نشان داده اند که مکانیسم دقیق عملکرد بعضی از آنها شناسایی شده است. توکسین هایی با اثر مهار کننده بر جنبه های مختلف سرطان نظیر خاصیت سیتوتوکسیک، ضد آنژیوژنز، ضد مهاجرت، مهار رشد و تکثیر سلولهای سرطانی جداسازی شده اند. نحوه عملکرد بعضی از سموم بر سلولهای سرطانی در اینجا بررسی شده است: برای مثال فسفولیپاز A2 که در زهر اکثر جانوران  نظیر مار وجود دارد با فسفولیپیدهای غشایی واکنش می دهد و مهار کننده چسبندگی سلولی و...

ادامه مطلب

توکسین های موثر بر کانال پتاسیم

زهر جانوران مختلف نظیر عنکبوت، مار، حلزون مخروطی، عقرب و شقایق دریایی حاوی توکسین های موثر بر کانال های متنوع پتاسیمی است. از زهر جانوران، سم های مختلف موثر بر کانال های پتاسیم حساس به ولتاژ Voltage gated potassium channels با 12 زیرخانواده (Kv1.x- Kv12.x)، کانال های پتاسیم فعال شده با کلسیم Ca2+ activated K+ channels (Kca)، کانال های پتاسیم دو منفذه two-pore K+ channels (K2P) و کانال های پتاسیم یکطرفه داخلی inward rectifier K+ channels (Kir) جداسازی شده اند. برای مثال زهر عقرب، منبع غنی از سم های ویژه کانال پتاسیم (KTx) است که بر اساس توالی اسیدآمینه ای و پیوندهای دیسولفیدی به 4 گروه α-KTx, β-KTx, γ-KTx, κ-KTx تقسیم می شود...

ادامه مطلب

کاربرد توکسین ها

از زمان قدیم، زهر بعضی موجودات مانند عقرب و زنبور عسل برای درمان بیماری ها استفاده می شده است. امروزه مطالعات مختلف منجر به شناسایی توکسین های گوناگون در زهر موجودات سمی شده است که کاربردهای متنوعی منجمله تشخیص و درمان بیماری ها، اثرات زیست محیطی  نظیر حشره کش های زیستی و کاربردهای بیوتکنولوژی را شامل می شود. همچنین از سموم برای بررسی و تحقیق بر عملکرد کانال های سلولی و رسبتورها در مراکز تحقیقی و دارویی به شدت استفاده می شود. توکسین های زیادی تاییدیه FDA را برای استفاده به عنوان دارو گرفته اند و تعداد زیادی توکسین در فازهای مختلف بالینی درحال بررس...
ادامه مطلب