عنکبوت (ُSpider toxins)

 زهر عنکبوت (ُSpider venom):

عنکبوتها حدود 45000 گونه مختلف دارند، در سرتاسر زمین گسترده شده اند و به طور موفقی از سیستم زهر خود برای شکار حشرات بزرگتر از خود استفاده می کنند. زهر عنکبوت مخلوطی از مواد مختلف با توکسین های قوی محرک نورون است. در زهر بعضی گونه های عنکبوت بیش از 1000 پپتید سمی منحصر به فرد با وزن 8-2 کیلو دالتون شناخته شده است که تعداد توکسین های مختلف موجود در عنکبوتها را تا 12 میلیون نوع می رساند. این سم ها بر انواع کانال های یونی سدیمی، پتاسیمی، کلسیمی و کانال های یونی لیگاندی موثر هستند. سموم عنکبوت با خواص درمان بیماری های سیستم عصبی، قلبی، تسک...

ادامه مطلب

عقرب (Scorpion toxins)

اهمیت زهر عقرب و نقش آن در تولید توکسین‌های نوترکیب   زهر عقرب یکی از پیچیده‌ترین و جذاب‌ترین ترکیبات بیولوژیکی در طبیعت است که طی میلیون‌ها سال تکامل یافته و امروزه به‌عنوان یک گنجینه ارزشمند زیست‌فناوری شناخته می‌شود. این ماده خارق‌العاده شامل صدها پپتید فعال زیستی، توکسین‌های تخصصی، آنزیم‌ها، آمین‌ها و ترکیبات آلی است که هر کدام اثرات ویژه‌ای بر سیستم‌های زیستی دارند. در دهه‌های اخیر، پیشرفت‌های چشمگیر در بیوتکنولوژی، مهندسی پروتئین و تولید پروتئین‌های نوترکیب باعث شده است که زهر عقرب به یکی از مهم‌ترین منابع توسعه داروهای ج...
ادامه مطلب

حلزون های مخروطی

حلزون های مخروطی:

حلزون مخروطی یا Cone snail یک شکارچی دریایی است که ماهی، کرم و نرم تنان دیگر را با سیستم زهرآگین خود شکار می کند. حدود 800 گونه حلزون مخروطی یک گنجینه قوی از پپتیدهای سمی غنی از سیستئین به نام کونوتوکسین conotoxin و با تعداد کمتری کونوپپتیدهای فقیر در سیستئین دارند که در هدف گیری شکار و همچنین رسبتورهای پستانداران با تمایل و اختصاصیت بالا عمل می کنند. کونوتوکسین ها با وزن کمتر از 5 کیلو دالتون و اندازه کوچک 40-12، کانال های یونی، رسبتورها و انتقال دهنده ها در سیستم عصبی را هدف می گیرند. هر گونه حلزون مخروطی، زهر منحصر به فرد خود را با بیش از 1000 ت...

ادامه مطلب

عروس دریایی

عروس دریایی:

در عروس دریایی Jellyfish مانند Stomolophus meleagris سم های مختلف نظیر مهارکننده های کانال پتاسیم، متالوپروتئازها، لکتین های C-type، همولیزین، نوروتوکسین ودیگر سمها شناسایی شده است. در دریای عمان و خلیج فارس انواع مختلفی از عروس دریایی زهردار شناسایی شده است.

ادامه مطلب

جانوران سمی

جانوران سمی:

جانوران تولید کننده زهر با وجود خطرناک بودن، از زمان قدیم به عنوان عوامل درمانی در بیماری های مختلف مورد استفاده قرار گرفته اند. امروزه از زهر این حیوانات سموم مختلف با کاربردهای درمانی، تحقیقی و کشاورزی استخراج می شود. امروزه توجه ویژه به سم موجودات زهردار بخصوص در زمینه های بیوتکنولوژی و دارویی صورت گرفته است. توکسین های حاصل از ونوم بر اهداف مختلف شامل رسبتورهای سلولی، غشا سلول و کانال های یونی اینترکشن می دهند. بعض از آنها قدرت عبور از سد خونی- مغزی دارند و بعضی از غشا سلول عبور کرده جز پپتیدهای نفوذ کننده به سلول هستند و می توانن...

ادامه مطلب

پپتیدهای ضدویروسی Antiviral

توکسین Hp1090 از زهر عقرب Heterometrus petersii و سم Hp1035 از نظر ساختاری مشابه و مهارکننده عفونت ویروس هپاتیت C و HIV-1 هستند. mucroporin S1 اثر ضد HIV، سم Mucroporin-M1 با اثر ضد ویروس سرخک و کروناویروس SARS ،ویروس آنفولانزا A و ویروس هپاتیت   B یا Kn2-7 ضد HIV جدا شده اند.

ادامه مطلب

پپتیدهای ضد میکروبی (Anti-microbial peptides) AMP

آنزیم ها و سم های مختلف موجود در زهر خواص ضدمیکروبی علیه رنج وسیعی از میکروب ها شامل قارچ ها، باکتری ها، انگل ها و ویروس ها نشان می دهند. ال-آمینواسید اکسیدازها (LAAOs) با دآمینه کردن اکسیداتیو رنج وسیعی از ال-آمینواسیدها، فعالیت های ضدمیکروبی دارند، برای مثال TM-LAO، BpriLaao-I، casca LAO و دیگر LAAO ها از مارهای مختلف جدا شده اند. آنزیم دیگر با اثرات گسترده، فسفولیپاز A2 (sPLA2s) ترشحی می باشد که علاوه بر فعالیت کاتالیتیک هیدورولیز باند استری sn-2 از گلیسروفسفولیپیدها، عملکردهای زیستی مختلفی نشان می دهد. فسفولیپازهای EcTx-I، PnPLA2، BFPA از زهر مار جدا شده اند که خاصیت ضد باک...
ادامه مطلب

توکسین های موثر بر هموستازی و انعقاد خون

دیس اینتگرین ها، پروتئینهایی با وزن مولکولی پایین و غنی از سیستئین هستند که مانع اتصال اینتگرین ها به پلاکت ها شده و از تجمع پلاکت ها ممانعت می کند. دو داروی  Tirofiban یا  Aggrastat و  Eptifibatide یا  Integrillin بر اساس دیس اینتگرین های مار طراحی شده و در بازار به عنوان عوامل ضد پلاکت و حل کننده لخته در دسترس هستند. دیس اینتگرین های دیگر نظیر Eptifibatide از مار Sisturus miliaris barbouri و leucurogin از مار Bothrops leucurus جدا شده اند. آنزیم های مشابه ترومبین (TLE) پروتئازهایی هستند که از مار با اثرات ضد انعقادی جدا شده اند. Batroxobin، Haemocoagulase از B.atrox و VLH2 از Vipera lebetina بر انعقاد خون تاثیر می گذارند.
ادامه مطلب

توکسین های ضد سرطان Anticancer

زهر جانوران حاوی توکسین های مختلف موثر بر انواع بدخیمی ها است. مطالعات زیادی مهار سلولهای توموری را در مراحل مختلف پس از تیمار با توکسین ها نشان داده اند که مکانیسم دقیق عملکرد بعضی از آنها شناسایی شده است. توکسین هایی با اثر مهار کننده بر جنبه های مختلف سرطان نظیر خاصیت سیتوتوکسیک، ضد آنژیوژنز، ضد مهاجرت، مهار رشد و تکثیر سلولهای سرطانی جداسازی شده اند. نحوه عملکرد بعضی از سموم بر سلولهای سرطانی در اینجا بررسی شده است: برای مثال فسفولیپاز A2 که در زهر اکثر جانوران  نظیر مار وجود دارد با فسفولیپیدهای غشایی واکنش می دهد و مهار کننده چسبندگی سلولی و...

ادامه مطلب